Op de markt in een universiteitsstad stond ik bij de broodkraam naast een jonge vrouw. Ze sprak Engels met de bakker. Het bleek een studente te zijn van de universiteit ter plaatse. Waar kom je vandaan, vroeg ik geïnteresseerd. Ze kwam uit Spanje. Als ze voor langere tijd in Nederland was, dan was ze zeker wel Nederlands aan het leren? “Dat niet. Nederlands is veel te moeilijk”, was haar antwoord.
Veel gesprekken met buitenlandse studenten en expats verlopen zo. Ze spreken ermee uit dat ze het niet de moeite waard vinden om te investeren in werkelijke toenadering tot de inheemse bevolking. Zelfs dank je wel of goedendag leren zeggen is vaak al te veel gevraagd.
Kolonie
Alsof wij een kolonie van Amerika zijn. Probeer het in Duitsland of Frankrijk of Rusland of Zuid-Amerika in je hoofd te halen om als buitenlandse student de taal niet te spreken of dat niet op zijn minst te proberen en je bent feitelijk geëxcommuniceerd. Ik probeer altijd in ieder geval iets te leren van de taal van het land waar ik kom. Om respect te tonen en echt contact te krijgen met de mensen die ik ontmoet.
Grimmig
Dat Nederlands een moeilijke taal is beweren buitenlandse studenten dus vaak. Nee, Chinees, Portugees of Georgisch is -voor Nederlanders- zeker geen moeilijke taal, denk ik dan met grimmige spot.
Excuus
Een ander ‘excuus’ is dat Nederlandse universiteiten en hogescholen hele Engelstalige opleidingen aanbieden en dat de voertaal in bedrijven met veel expats Engels is. Nederlanders spreken allemaal Engels, is het idee. Die zijn er inderdaad altijd als de kippen bij om een verdwaalde buitenlander in het Engels de weg te wijzen.
Buttons
Om dat excuus weg te nemen is taalinstituut Direct Dutch in Den Haag een campagne begonnen met de slogan ‘Spreek Nederlands met mij!’. Het biedt buttons aan met die oproep die je op je borst kunt spelden. Er zijn er al veertigduizend verspreid. Dragers ervan merken dat de button effect heeft. Hun Nederlandse gesprekspartners merken dat ze serieus de intentie hebben om Nederlands te leren en beginnen Nederlands tegen hen te spreken.
Respect
Zo staan deze buitenlanders niet meer langs de zijlijn van de Nederlandse samenleving, beginnen ze zich er echt thuis te voelen en tonen ze respect jegens het land waar ze voor langere tijd wonen en profiteren van voorzieningen.
(Foto: Dr. Ruud Hisgen, directeur van Direct Dutch, behangen met de buttons die hij ter beschikking stelt aan buitenlanders in Nederland.)