Met zijn toneelstuk ‘Verstand schept lijden’ was hij een man-van-één-boek. Hij kwam ongelukkig aan zijn einde als diplomaat in Perzië. Zijn graf is in de Georgische hoofdstad Tbilisi. Daar vertelde iemand in de opera mij dat er in dat graf alleen een vinger van de Russische schrijver Aleksandr Gribojedov (1795-1829) ligt. De Georgische ambassadeur in Nederland wilde zijn vrouw wel vragen uit te zoeken hoe het precies zat.
“De pink van Gribojedovs linker hand en in het bijzonder het litteken erop hielp zijn lichaam identificeren nadat het door het janhagel in Perzië extreem was verminkt. Gribojedovs onthoofde lichaam (of wat daar van over was) werd in Tbilisi begraven bij het klooster van Sint David”, was het antwoord.
Gepeupel
Het verhaal gaat dat -en als ik jok dan jok ik in commissie- een Armeense eunuch en twee Armeense meisjes die uit een harem waren gevlucht en hun toevlucht hadden genomen tot de Russische ambassade waar Gribojedov werkte. Gribojedov wilde hen niet uitleveren: “Opgejut door de mullah’s bestormde het gepeupel het gebouw. Uiteindelijk werd zijn lichaam uit het raam gegooid. Een kebab-verkoper hakte het hoofd eraf en stelde het tentoon op zijn kraam terwijl de rest van het lichaam drie dagen lang werd toegetakeld”.
Poesjkin
In een verslag van zijn reis door de Kaukasus vertelt de Russische dichter Aleksandr Poesjkin (1799-1837) dat hij een kar was tegengekomen. Twee zwoegende ossen trokken hem tegen een helling omhoog. Een paar Georgiërs begeleidden deze kar en Poesjkin vroeg hen waar ze vandaan kwamen. Het bleek dat ze vanuit Teheran op weg waren naar Tbilisi met het lijk van Gribojedov. “Ik had niet gedacht dat ik onze Gribojedov nog een keer zou tegenkomen!”, schrijft Poesjkin droogjes.
(Foto: omslag van een uitgave van ‘Verstand schept lijden’ uit 1978. Gribojedov betekent trouwens ‘paddenstoeleneter’.)