AI en het Wereldtijdschrift

Trouw heeft een uitgever ontdekt die met behulp van artificiële intelligentie tien boeken per dag produceert over uiteenlopende onderwerpen. De boeken hebben titels als ‘Alles over Krakau’ en ‘Alles over het Fjordenpaard’. Wat was Boorman zijn tijd ver vooruit toen hij tegen een fiks tarief en in een makkelijk massaproces voor bedrijven reclamebrochures over hun producten maakte!


Boorman is de held van de roman ‘Lijmen/Het been’ van de Belgische schrijver Willem Elsschot (1882-1960). Boorman is directeur-generaal van het zogenoemde Algemeen Wereldtijdschrift en gaat directies van bedrijven langs om ze stapels brochures aan te smeren. Dat aansmeren noemt hij lijmen. De geschriften hebben eenzelfde opbouw: even gemakkelijk levert hij teksten over houten als over ijzeren ledikanten.


Been
De brochures zijn zonder uitzondering jubelend en ze appelleren aan de ijdelheid van de afnemers. Bedwelmd tekenen ze grif voor enorme oplagen. Sommigen bedenken zich later en willen onder de bestelling uitkomen maar Boorman is onverbiddelijk. Desnoods levert hij de pakken bedrukt papier eenvoudigweg door ze op een onbewaakt ogenblik op een binnenplaats neer te leggen, zoals bij de -met een zeer been kampende- weduwe Lauwereyssen.


Piano
Zij heeft een bedrijf in keukenliften. Bij de redactie van haar brochure ging wel iets mis. Bij de omwerking van de tekst was het woord piano niet consequent vervangen door lift. Dat zal AI niet zo gauw overkomen. Als je AI-gereedschap vraagt om het woord piano niet te noemen dan doet het dat ook niet.


Verzuim
Het artikel over Andries BV, de uitgever van met AI geproduceerde boeken, las ik in dagblad Trouw van 12 mei 2026. Daarin staat dat de uitgever verzuimt om te vermelden dat het AI is die de boeken samenstelt. De lezers zouden eigenlijk moeten kunnen weten waar de beschreven kennis vandaan komt. Al is het natuurlijk wel algemeen bekend dat AI parasiteert op alles wat er wereldwijd ooit is gepubliceerd.


Rotten
Terwijl Boorman in zijn eentje in een handomdraai de zoveelste brochuretekst fabriceert, houdt hij tenminste nog de schijn op dat achter het bordje Redactie op zijn stille kantoor redacteuren in rotten van vier hun vingers zitten stuk te schrijven.


De foto komt uit het Nationaal Archief. Daarop zijn Ton Lensink en Bob de Lange te zien in het AVRO-televisiespel ‘Lijmen / Het been’ uit 1970. De Lange [r] speelt de rol van Boorman, Lensink die van zijn assistent Laarmans.