De bibliotheek, het woord zegt het al, is een bewaarplaats van boeken. Door overheidsmaatregelen is zij dat echter al lang niet meer. Ze is een buurthuis geworden waar de functie van goed gevulde boekenkast met rustige leeszaal naar de achtergrond is gedrukt. Helaas is de openbare bibliotheek ‘een huiskamer van de hele stad’ geworden, zoals het dan heet.
Met in de verte nog wat planken met boeken zie je een enorm drukke ruimte. OK, dat je in een bibliotheek in de moderne tijd op een computer informatie moet kunnen opzoeken en dat er ter verlevendiging aan de muren wat kunst hangt, daar is niets mis mee. En dat een bibliotheek een dragqueen inhuurt om aan kinderen voor te lezen, is natuurlijk vreselijk, maar er is nog wel een relatie met het boek als bron van plezier en kennis.
Overheidsloket
Kijk eens wat de openbare bibliotheek is geworden. Een overheidsloket waar ze je helpen met digitaal werken en met je belastingen. Een gratis openbare wc voor winkelend publiek. Een opwarmplek voor daklozen en verslaafden. Een leslokaal voor taallessen aan nieuwkomers. Een vergaderlocatie. Een internetcafé waar luid met landen van herkomst wordt gebeeldbeld. Een kantoortuin met tafels die studenten en anderen permanent met hun laptop bezet houden. Het ontbreekt er nog maar aan dat de openbare bibliotheek een hangplek is geworden voor thee drinkende mannen en babbelende vrouwen.
Agressie
Er moest laatst een bibliotheek worden gesloten wegens agressie tegen medewerkers. Dat zijn meestal lieve, zachtaardige en betrokken mensen die je graag adviseren over boeken. Die moeten nu opeens het zogenoemde klantencontact verzorgen. Daartoe moeten zij nota bene trainingen volgen in omgaan met agressie.
Huiskamer
Laten ze van het gemeentehuis, symbool van democratie, maar een huis van het volk of een huiskamer van de stad maken. Dat is beter dan een goed lopende bibliotheek daarin te transformeren. Een geoliede machine moet je niet opzadelen met branchevreemde taken. We weten allemaal hoe het fout ging toen de Belastingdienst, vaardig in het innen van geld, ook opeens geld moest gaan uitdelen.
Minibieb
Al met al: de boekenlener en lezer voelt zich steeds minder thuis in de openbare bibliotheek. Moet die dus voortaan maar de vaak enorm dure boeken zelf gaan kopen? Of moet hij zijn toevlucht nemen tot de minibibliotheken die je overal ziet en waarin vaak best iets lezenswaardigs is te vinden? Ik ken een gepensioneerde journalist die er een sport van maakt om elke maand een interessant boek in zulke minibiebs te ontdekken en daar dan een recensie over schrijft in de wijkkrant.